Salderingsregeling (SR)

De regeling van het op jaarbasis wegstrepen van opwekking door je eigen panelen tegen de levering door je energieleverancier heet ‘salderen’.

Deze regeling functioneert als een overhevelingsmechanisme, waarbij het landelijk netwerk fungeert als opslag. De stroom die je overdag niet zelf gebruikt maar teruglevert aan het net, gebruik je (virtueel) ’s avonds weer. Je bouwt in de maanden met veel zon (ruwweg april t/m september) een kWh overschot op, wat je in de donkere maanden weer gebruikt.

Op je jaarnota zie je dat je alleen betaalt (productiekosten en de opslagen voor energiebelasting en Duurzame Energie (ODE) voor de stroom die je daadwerkelijk over het tijdvak op de jaarnota hebt afgenomen van je energieleverancier.

SR: eigen verbruik (EV)

Als de zon schijnt en je zet de wasmachine aan, of je maait het gras bereikt de daarvoor benodigde stroom niet de meter, en wordt niet zichtbaar op de jaarnota. Je komt alleen achter het eigen verbruik door een vergelijking te maken tussen de opbrengst cijfers geleverd door de omvormer en je jaarnota.

De meeste huishoudens komen qua eigen verbruik uit op 20 a 30 % van de opbrengst die rechtstreeks achter de omvormer wordt geteld.

SR: netto teruglevering

 Netto teruglevering (op basis van de jaarnota meer kWh’n terugleveren dan je verbruikt) is financieel ongunstig, je krijgt over de netto terug geleverde kWh een lager tarief terug dan je betaalt voor afgenomen energie. Als je NUON als energieleverancier hebt krijg je per netto terug geleverde kWh 7 cent terug.

SR: de financiële opbrengsten van je panelen

De opbrengsten van je panelen worden gevormd door

  • De vermeden kosten van het eigen verbruik a 20 cent/kWh
  • De gesaldeerde kWh’n a 20 cent/kWh
  • De netto teruggeleverde kWh’n a 7 cent/kWh

Op basis van deze cijfers kun je een terugverdienperiode berekenen: hoe lang duurt het voordat de aanschafkosten van de gehele installatie zijn terugverdiend.Op basis van het bovenstaande is het advies meestal om een aantal panelen te kopen die niet meer stroom produceren dan je zelf op jaarbasis verbruikt.

Dat hoeft je uiteraard niet tegen te houden meer panelen te kopen vanuit ideële motieven.

SR: rekenvoorbeeld

  • Hardware: 10 panelen, HD wave SE omvormer 3000 Wp € 2900
  • Installatiekosten inclusief meterkast €   950
  • Opbrengst achter de omvormer 2700 kWh/jaar
  • Jaarverbruik huishouden 2500 kWh
  • Eigen verbruik: 20 % = 540 kWh opbrengst a 20 cent: € 108
  • Jaarnota = 2500 – 540 kWh 1960 kWh
  • Te salderen 1960 kWh opbrengst a 20 cent:                                                 € 392
  • Netto teruglevering: 200 kWh (= 2700 -/- 540 -/- 1960) a 7 cent               € 14
  • Totaalkosten € 3850, totaalopbrengsten/jaar € 514
  • Terugverdientijd (TVT) is                                                                7,5 jaar

SR: slimme meter etc.

Het (laten) plaatsen van een slimme meter is niet verplicht, evenals het aanmelden van je installatie bij www.energieleveren.nl. SR werkt prima met een Ferraris draaischijfmeter.

 

SR: de combi zonnepanelen en warmtepomp

Warmtepompen worden als een belangrijke oplossing gezien om het Nederlands gasverbruik drastisch te reduceren. Warmtepompen gebruiken (nogal veel) elektriciteit om de verwarmingsfunctie van gas over te nemen. Deze stroomvraag vindt voornamelijk in de wintermaanden plaats, terwijl de panelen dan beperkt produceren. Middels het salderingsmechanisme kan het zomerse stroomoverschot hiervoor prima worden ingezet.

Terugleversubsidie (TS)

Minister Wiebes heeft de contouren geschetst van de regeling die in 2021 de huidige salderingsregeling zal vervangen. De hoofdpunten zoals verwoord in de brief:

  • Het wordt noodzakelijk geacht dat alle gebruikers een slimme elektriciteitsmeter hebben met 4 tellers: levering en opwekking (beide met dag/nacht-tarief).
  • Per teruggeleverde kWh wordt een subsidie betaald via de energieleveranciers (genaamd terugleversubsidie) met als doel de terugverdientijd van nieuwe PV-installatie op 7 jaar te houden.
  • De terugleversubsidie kent – vanuit de overheid gezien – een jaarlijks vast te stellen plafond.
  • Het aantal terug te leveren kWh’n wordt per installatie gemaximeerd. Het subsidiebedrag per kWh wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld op basis van de meest moderne PV-techniek.
  • Alle PV-installaties (nieuw en in 2021 reeds bestaand) moeten een beschikking aanvragen om voor deze subsidie in aanmerking te komen. In deze beschikking wordt het aantal teruglever kWh’ opgenomen + het aantal jaren dat je mag terugleveren.
  • Er komt een overgangsregeling voor oudere PV-installaties.
  • De postcode-roos regeling wordt gecontinueerd.

Dit zijn de hoofdlijnen van de TS, er zijn nog veel onbekende factoren:

  • De hoogte van de te verstrekken subsidie is nog onbekend
  • Het apparaat en het proces om de beschikkingen te verstrekken (afdeling RVO van het ministerie van EZ) moet nog worden ingericht. N.B. Dit wordt gezien als een bureaucratische nachtmerrie. Op 5/9/2018 heeft minister Wiebes aangegeven dat om die reden invoering waarschijnlijk wordt verschoven van 2020 naar 2021.
  • Is er voldoende capaciteit van installatiebedrijven beschikbaar om overal slimme meters te plaatsen. Wordt invoering van dit beleid vertraagd als 100 % plaatsing van slimme meters niet haalbaar blijkt te zijn in 2021?
  • Hoe gaat de overgangsregeling voor reeds bestaande installaties er uitzien?
  • Wordt in de beschikking rekening gehouden met het bijplaatsen van panelen?

De 2 belangrijkste veranderingen voor de consument zijn

  1. De overheveling van dag naar avond en van zomer naar winter verdwijnt. Alles wat je niet direct zelf verbruikt valt onder de noemer teruglevering aan het landelijk netwerk
  2. De financiële vergoeding voor teruggeleverde kWh’n wordt beter dan deze nu is, maar naar verwachting slechter dan onder de huidige salderingsregeling (en gemaximeerd qua aantal kWh’n/jaar én aantal jaren).

In de Kamerbrief wordt aangegeven dat een belangrijke reden voor de overheid om deze grote verandering door te voeren is dat de huidige salderingsregeling te duur wordt voor het rijk. In deze – discutabele – redenering zijn de inkomsten uit Energiebelasting en Opslag Duurzame Energie lager dan ze zouden kunnen zijn als gevolg van de salderingsregeling.

 TS: eigen verbruik (EV)

Het maximeren van het eigen verbruik wordt financieel meer aantrekkelijk voor installatie bezitters. Het is beter om een opgewekte kWh zelf te gebruiken (en daarmee een aan te kopen kWh a 20 cent te vermijden) dan deze voor een onbekend (maar lager dan nu) bedrag aan de energieleverancier terug te leveren.

 TS: netto teruglevering

 Elke kWh die je niet op het moment van opwekking in eigen huis gebruikt valt onder de TS met een lager teruglever tarief dan een aangekochte kWh.

 TS: de financiële opbrengsten van je panelen

De opbrengsten van je panelen worden gevormd door

  • De vermeden kosten van het eigen verbruik a 20 cent/kWh
  • De teruggeleverde kWh’n a 7 + ? cent/kWh

Op basis van deze cijfers kun je een terugverdienperiode berekenen: hoe lang duurt het voordat de aanschafkosten van de gehele installatie zijn terugverdiend.

TS: rekenvoorbeeld

  • Hardware: 10 panelen, HD wave SE omvormer 3000 Wp € 2900
  • Installatiekosten inclusief meterkast €   950
  • Opbrengst achter de omvormer 2700 kWh/jaar
  • Jaarverbruik huishouden 2500 kWh
  • Eigen verbruik: 25 % = 675 kWh opbrengst a 20 cent: € 135
  • Netto teruglevering: 2025 kWh (= 2700 -/- 675) a 7 +?  cent                      € ??

N.B. Ik houd rekening met een stijging van het EV van 20 % naar 25 %.

Bij verschillende hoogtes van de TS geeft dit het volgende beeld

  • Indien TS = 6 cent/ kWh is de TVT 9,7 jaar
  • Indien TS = 8 cent/ kWh is de TVT 8,8 jaar
  • Indien TS = 10 cent/ kWh is de TVT 8,0 jaar
  • Indien TS = 12 cent/ kWh is de TVT 6,3 jaar
  • Indien TS = 13 cent/ kWh is de TVT 5,9 jaar

TS: slimme meter etc.

Plaatsing van een slimme meter wordt als een voorwaarde bestempeld om een beschikking te kunnen krijgen, en mogelijk verplicht. Mocht je nog beschikken over een ‘oude’ Ferrarismeter dan blijft deze gewoon salderen, ook zonder beschikking. En als je je installatie niet hebt aangemeld (staaltje burgerlijke ongehoorzaamheid) bij www.energieleveren.nl dan blijf je helemaal ‘onder de radar’.

TS: de combi zonnepanelen en warmtepomp

Deze combi was onder het SR-regiem zinvol. Onder het TS-regiem heeft deze combi zijn waarde verloren. Een warmtepomp vraagt in de koude winterperiode de meeste stroom. Dat is de periode dat zonnepanelen de minste stroom leveren.

Afsluitende opmerkingen

  • De vuistregel om een aantal panelen op je dak te leggen die niet meer stroom produceren dan je zelf op jaarbasis verbruikt, is niet meer van toepassing. Elke huishouding kan in principe bepalen hoeveel eigen verbruik haalbaar is. Zolang de financiële invulling van de overgangsregeling niet bekend is, is plaatsing voor 2020 van een set panelen die meer produceren dan dit EV gokwerk.
  • De minister geeft aan dat een terugverdienperiode van ca 7 jaar (bij plaatsing van de meest moderne panelen) haalbaar moet blijven. In mijn rekenvoorbeeld betekent dit dat de TS ca. 11 cent/kWh zou moeten zijn.
  • Het lijkt erop dat deze hele exercitie uitsluitend budgettaire overheidsdoelen dient: de inkomsten vanuit Energiebelasting en ODE kunnen stijgen, en de kosten voor zonnepanelen op particuliere daken wordt afgetopt.
  • Deze beleidswijziging van een SR naar een TS heeft de komende jaren een negatief effect op de investeringsbereidheid van huiseigenaren in zonnepanelen, omdat er onzekerheid omtrent de uitwerking van overheidsbeleid wordt geïntroduceerd.
  • Overheidsbeleid m.b.t. Energiebelasting (EB) en ODE heeft grote invloed op de aantrekkelijkheid van zonnepanelen en warmtepompen. Kiest de overheid voor een aanzienlijke stijging van de EB op gas c.q. verlaging van de EB op elektriciteit (volgens de adviezen van de klimaattafel Samsom) dan moeten alle TVT-exercities opnieuw worden gedaan.
  • Het meest verstandige advies aan potentiele particuliere investeerders in zonnepanelen op dit moment is om te wachten tot er meer duidelijkheid ontstaat omtrent de invulling van de aangekondigde TS-regeling. Die duidelijkheid komt waarschijnlijk niet eerder dan 2020, omdat men rekening wil houden met actuele prijsniveaus van panelen.
  • De continuïteit voor de installatiebranche wordt met deze nieuwe regeling allerminst gediend. Enerzijds wordt er twijfel gezaaid bij potentiele investeerders, anderzijds kan de aangekondigde budgetmaximering/jaar leiden tot periodieke vraaguitval à in het laatste kwartaal worden geen beschikkingen afgegeven, het budget is op.